Ο φόβος του καλού και η αυτοϋπονόμευση

Εσυ αντέχεις την ευτυχία;

Η ευτυχία είναι ίσως η πιο επιθυμητή ανθρώπινη κατάσταση — κι όμως, για πολλούς, συνοδεύεται από φόβο. Παράδοξο; Φαινομενικά ναι. Αλλά στην πραγματικότητα, αυτός ο φόβος του “πολύ καλού για να είναι αληθινό” είναι βαθιά ριζωμένος σε πεποιθήσεις και εμπειρίες που διαμορφώθηκαν από νωρίς στη ζωή μας.

Όταν όλα πάνε καλά… και κάτι μέσα σου σε φρενάρει

Σε στιγμές που όλα δείχνουν να λειτουργούν —στις σχέσεις, στη δουλειά, στην καθημερινότητα— μια εσωτερική φωνή ψιθυρίζει:«Μην το χαρείς πολύ… κάτι κακό θα συμβεί».Αυτή η φωνή, αυτό το αίσθημα ανησυχίας μέσα στη χαρά, είναι ο φόβος της ευτυχίας. Και συχνά συνοδεύεται από μικρές ή μεγαλύτερες πράξεις αυτοϋπονόμευσης. Όχι από αδυναμία, αλλά από έναν βαθύτερο μηχανισμό αυτοπροστασίας απέναντι στο άγνωστο — το καλό.

Η αυτοϋπονόμευση ως μηχανισμός “ασφάλειας”

Δεν χρειάζεται να είναι δραματική. Μπορεί να είναι μια αναβολή, μια παθητική στάση, ένα «λάθος» που μπορούσε να αποφευχθεί. Μπορεί να είναι η απόρριψη μιας ευκαιρίας ή η σύγκρουση με έναν άνθρωπο τη στιγμή που η σχέση ανθίζει.Πίσω από όλα αυτά μπορεί να κρύβεται μια πεποίθηση: «Δεν αξίζω το καλό» ή «Αργά ή γρήγορα, θα το χάσω».

Οι ρίζες του φόβου

Όταν μεγαλώνεις σε περιβάλλον όπου η χαρά είναι σπάνια, η επιτυχία συνοδεύεται από άγχος, και η αγάπη από αστάθεια ή ενοχή, μαθαίνεις να περιμένεις το κακό. Έτσι, όταν έρχεται κάτι καλό, δεν το αναγνωρίζεις ως οικείο, αλλά ως απειλή. Το μυαλό προσπαθεί να σε επιστρέψει στη «ζώνη άνεσής» του — εκεί όπου νιώθει ότι έχει τον έλεγχο, ακόμα κι αν αυτή η ζώνη είναι γεμάτη δυσφορία.

Μαθαίνοντας να αντέχεις το καλό

Ο φόβος της ευτυχίας δεν είναι αδυναμία. Είναι ένα ψυχικό μοτίβο, και όπως κάθε μοτίβο, μπορεί να αλλάξει.Το πρώτο βήμα είναι η επίγνωση: να δεις τις στιγμές που εσύ ο ίδιος τραβάς χειρόφρενο στην πορεία σου.Το δεύτερο βήμα είναι η εξάσκηση: να επιτρέψεις στον εαυτό σου να μείνει λίγο παραπάνω μέσα στο καλό — χωρίς να το χαλάσεις, χωρίς να φρικάρεις.Η ευτυχία δεν είναι απλώς ένα συναίσθημα που εμφανίζεται. Είναι μια ικανότητα. Κάτι που μαθαίνεται, καλλιεργείται και —τελικά— αντέχεται.

Μαρία Λεβέντη Ψυχίατρος Ψυχοθεραπεύτρια

Η Μαρία Λεβέντη είναι ψυχίατρος, ψυχοθεραπεύτρια και συγγραφέας βιβλίων αυτογνωσίας και αυτοβελτίωσης. Πιστεύει ότι όλοι μας έχουμε το δικαίωμα στη χαρά και κανένας δεν έχει το δικαίωμα, να μας την στερεί, παρά μόνο ο ίδιος μας ο εαυτός.

DR. MARIA LEVENTI
Κάνε την εγγραφή σου στο κανάλι μου για να παρακολουθείς πρώτος τα νέα μου Video!